fbpx
isveçte doktor olmak

İsveç’te doktor olmak

İsveç’te doktor olmak hem İsveç’te yaşayan hem de İsveç dışında yaşayan birçok kişinin rüyalarını süsleyen mesleklerden biri. Bu yazımızda İsveç’te doktor olmak için gerekli şartları anlatacağız. Türkiye’de tıp eğitimi alanların İsveç’te doktor olması mümkün mü? Neler yapılması gerekiyor? Çalışma şartları nasıl? Başvurular nereye ve ne zamanlarda yapılıyor. Merak edilen herşey bu yazımızda.

Sağlık ve İyilik Hareketi Topluluğu (SİHAT) tam da bu sorulara cevap vermek amacıyla Türkiye’den İsveç’e göç eden ve İsveç’te doktorluk yapmaya başlayan Op. Dr. Burak Açıkgöz ile geniş kapsamlı bir röportaj yapmış. Açıkgöz söz konusu röportajda bütün sorulara açık ve bilgilendirici bir şekilde cevap vermiş. Haliyle biz de bu röportajı sizlerle paylaşmayı faydalı gördük. İyi okumalar.

Not: Ben izlemeyi ya da dinlemeyi tercih ederim diyenler için söz konusu röportajın Youtube videosunu yazının altına koyduk. Direkt oradan izleyebilirsiniz.

Neden İsveç’i tercih ettiniz?

Aile yapım ve ailemle ilgili planladığım gelecek için en doğru yer İsveç’ti.  İsveç’te çocuk haklarının ve sosyal hakların çok yüksek düzeyde olması, demokratik haklara saygı gösteren bir toplum olması kararımı etkileyen etmenler. Tabi bunun alternatifleri de var: Almanya, Amerika, Norveç, Kanada, Avustralya, Yeni Zelanda, diğer Avrupa ülkeleri, körfez ülkeleri, Dubai, Katar… Çok iyi analiz edip hangi ülke kendiniz için en iyisi, en doğrusu buna bakmalısınız.

Tıp Fakültesi için denklik nasıl alınıyor? Denklik başvurusu için gerekli belgeler nelerdir?

Bunu çok rahat takip edebileceğiniz bir site var. Socialstyrelsen https://www.socialstyrelsen.se/ . Hangi belgelerin istendiği, belgelerin nasıl gönderileceği sitede yer alıyor. Tüm belgeler bu siteye gönderilmek zorunda. Kısaca bahsedecek olursam mutlaka geçerli bir pasaport istiyorlar. En az 5 senelik olması gerek ama benim tavsiyem imkânınız varsa en az 10 senelik olsun. Pasaportla beraber doldurmanız için verdikleri form, transkript ve diplomanız da istenenler arasında.

Uzmanlığımız var, biz ne yapalım diye soranlar oluyor. İsveç sizin uzmanlığınızla değil doktorluğunuzla ilgileniyor. Önce temel eğitiminizi tanıtmanız gerekiyor. Bu yüzden diploma gönderirken uzmanlık belgesi alacağım onu göndereceğim gibi bir kaygınız olmasın. İlk belge gönderişinizde normal tıp fakültesi diplomanızı göndermeniz yeterli olacaktır.

Belgelerin yollanma sürecinde sıkıntı oluyor mu? Danışmanlık şirketinden yardım almalı mıyız, almalıysak hangi aşamada almalıyız?

Normal şartlarda bir ders bir eğitim alırken bile destek alma ihtiyacı hissediyoruz. En basitinden bir yere gideceğimiz zaman bile Google Maps’ten bize en kısa yolu göstermesi için yardım alıyoruz. Danışmanlık da böyle bir şey. Sizin için işleri kolaylaştırıyor. Bu tamamen kişinin kendisiyle ilgili bir durum. Sadece belgeleri toplamak değil belgelerdeki detaylar da önemli. Belirtilen detaylar uygun mu bilen birisinin bunu kontrol edebiliyor olması çok faydalı. Eğer benim dönemimde olsaydı ben danışmanlık şirketiyle giderdim. Benden önce buraya gelen arkadaşlarım bana yardımcı oldular ama bu süreç danışmanlık şirketleriyle daha profesyonelce ve net ilerletilebilir.

Ne zaman danışmalık alalım derseniz de ne zaman ihtiyaç duyarsanız o zaman alın. Evrak gönderme işlemi çok zor bir iş değil ama olaya Türk gibi değil bir İsveçli gibi bakmanız gerekiyor. Bakış açılarını bilmek lazım ve bu noktada danışmanlık şirketi yardımcı olacaktır.

Belgeleri İngilizce mi İsveççe mi göndermeliyiz?

İngilizce ya da İsveççe yollayabilirsiniz ama benim tavsiyem İngilizce göndermeniz. Çünkü İsveççe yaygın kullanılan bir dil değil ve bilen birini bulmak, çeviri yaptırmak daha maliyetli olacaktır. İngilizce dünya dili olmasından dolayı çeviri yapan çok kişi bulursunuz. 

İsveççeyi hangi düzeyde bilmemiz gerekiyor? Hiç bilmeyen biri için İsveççeyi öğrenmek ne kadar sürer? Tıbbi İsveççe için önerebileceğiniz kaynaklar var mı?

İsveççeyi C1 düzeyinde bilmeniz gerekiyor. Socialstyrelsen’in bu konuda net bir kararı var. C1 belgenizi görmek istiyor. İsveç’e geliyorsanız İsveççe konuşmak zorundasınız. 

Dil sınavlarını İsveç mi yapıyor yoksa Türkiye’den göndereceğimiz C1 dil belgesi yeterli olur mu?

Sınav Folkuniversitet’in kontrolünde yapılıyor. Sınava Türkiye’de ya da İsveç’te girebilirsiniz.

Bununla birlikte buraya gelecek kişilere benim tavsiyem maddi imkanlar elveriyor ise mutlaka İsveç’te sınava girsinler.

Çünkü göç edeceğiniz memlekete her gidişiniz hem sizin hevesinizi arttırıyor hem de sistemi, ortamı, havayı koklamanızı sağlıyor. Socialstyrelsen için İsveç’te hangi kurstan C1 belgesi aldığınız fark etmiyor, bu yüzden İsveç’te sınav yapan birçok yer bulunabilir rahatlıkla. 

Dil sınavı ve denkliği hallettikten sonraki süreç nasıl oluyor? Uzmanlık yapmak istediğimiz alan için Türkiye’de olduğu gibi TUS benzeri bir sınava girmemiz gerekiyor mu? 

Hayır. İsveç’e gelirken Türkiye’deki kalıplarınızı yıkmanız gerekiyor. İsveç’in sisteminde sınav yok. Sizi gündelik hayatta deniyor. İsveç’te nasıl davrandığın, dürüstlüğün ve nasıl konuştuğun önemli. Konuştuğun konular düzgün olduğu sürece sorun yaşamazsınız.

Dil ve bilim sınavını verdikten sonra İsveç sistemine adım atmış oluyorsunuz ve başka bir sınav yok. Sizden beklenen İsveç kanunlarını öğrendiğiniz 5 adımdan oluşan kursu ve 6 aylık deneme sürecini tamamlamanız.

Bu 6 aylık deneme sürecinde de nerede çalıştığınız fark etmiyor.

Uzmansanız branşınızla alakalı bir klinik ayarlayabilirsiniz ya da sağlık ocaklarında çalışabilirsiniz. 6 ayı tamamladıktan sonra İsveç artık sizin doktorluğunuzu tanıyor ve size bundan sonra ne yapmak istediğinizi soruyor. Bu belge hem maaş hem de saygınlık anlamında sizi yükseltiyor. İster çalıştığınız yerde yeni bir anlaşma ile devam edersiniz ister başka seçenekleri değerlendirirsiniz. Uzmanlık konusunda hiçbir kısıtlama yok o yüzden buraya gelirken rahat olun. İstediğiniz branşta ilerleyebilirsiniz. 

İsveç’te aldığımız uzmanlık başka Avrupa ülkelerinde veya Türkiye’de geçerli oluyor mu?

İsveç’in tanınan doktoru olduktan sonra tüm Avrupa birliği içerisinde doktorluk yapma şansınız var. Gereken tek şey gideceğiniz ülkenin dilini konuşabilmeniz gerekiyor. Dil yeterlilik belgeniz ve İsveç tanınırlığınız olduğu müddetçe Avrupa ülkelerinde çalışabilirsiniz.

Türkiye ‘de de denkliğin olacağını düşünüyorum. Avrupa standartlarında olduğu için olacaktır. İsveç’te uzmanlık yapıp geri dönmek isteyen birini tanımadığım için bu konuda net bir bilgim yok.

Bunun kararını Sağlık Bakanlığı verir. İlgili birimlerle görüşülmesi gerekir.


Uzmanlık için İsveç’te önerebileceğiniz alanlar nelerdir?

Uzmanlık alanlarının önemi her ülkenin kendi iç dinamiklerine göre şekilleniyor. Coğrafya, insanların düşünüş tarzı, sağlık sistemi vs. bunların hepsi doktor ihtiyacını belirleyen parametrelerdir.

İsveç’te tüm sağlık sistemi birinci basamak üzerinden yönlendiriliyor. Net ve katı olarak uygulanan aile hekimliği sistemi var.

Bu yüzden hem aile hekimine çok ihtiyaç var hem de maddi ve manevi olarak değer verilen bir alan diyebilirim.

Bunun dışında psikiyatrist  ve cerrahi alanlardan ortopedi ile genel cerrahi de aranan branşlardan. Özellikle her yer buz olduğu için düşmelerden dolayı ortopedi ve genel cerrahiye ihtiyaç fazla oluyor.

Talep fazla yer az olan bölümler var. Oralarda önünüz kapalı olabilir. Örneğin plastik cerrahi de çok kıymetli ama az yer bulunuyor.

Uzmanlığa seçilme sürecinde öğrencilik döneminde yaptığımız bilimsel araştırmaların ve yayınlanmış çalışmaların katkısı olur mu?

Olabilir. Bu şefinizle görüşeceğiniz bir konu, onun beklentisine bağlı olarak değişir.  Eğer üniversite hastanesinde çalışırım derseniz bunları sunmanız gerekir. Ama bölge hastanelerinde çalışacaksanız bakmayabilirler.

İsveçliler rahatlarına düşkün insanlar. Hem doktorluk hem bilimsel araştırma yapan kişi çok az olduğu için yapanlar değerli. Dediğim gibi üniversite hastanesinde çalışacaksanız şefin bu yönde bir beklentisi olacaktır.

Araştırmacı uzmanlık öğrenciliği gibi bir durum var onu yapabilirsiniz. İsveç’te bir sürü alternatifiniz var aslında mutlaka değerlendireceğiniz yerler bulursunuz.   

Asistanlık süreleri ortalama kaç yıl?

5 yıl

Asistanların ve doktorların çalışma saatleri ve nöbetler nasıl?

Haftada 40 saat çalışıyoruz. Tüm nöbetler bu planlamaya göre ayarlanıyor. Çalıştığınız fazladan saatler, baktığınız fazladan hastalar size ek ücret olarak ya da ek izin olarak dönüyor. 

Nöbete kalabiliyorsunuz ya da icapçı olabiliyorsunuz. Nöbet tuttuysanız ertesi gününüz boş oluyor. Nöbetler fazla birikirse bunu ücret veya tatil olarak kullanabiliyorsunuz. Aşırı bir nöbet düzeni ve yoğunluk yok.

6 aylık deneme sürecinde maaş alınıyor mu?

Evet. 

6 aylık deneme sürecinde eş ve çocuk getirilebiliyor mu?

Evet. Getirmiyorum derseniz garip karşılanır. Aile ve çocuk İsveç’in olmazsa olmazıdır. İsveçliler aile yapısına, çocuğa fazlasıyla düşkünler.

Sadece bizdeki kadar samimi değiller. Ailesi olan biri mutlaka ailesiyle gelmeli, uzak kalmaya gerek yok.

Uzmanlık sürecinde ve sonrasındaki maaşlar İsveç’te rahat bir yaşam sürmeye yeter mi, uzmanlık alanları arasında maddi açıdan çok fark var mı?

Uzmanlık alanları arasında farklar var. Pratik olarak baktığınız zaman aile hekimliği en yüksek seviyede maaş alıyor. Sonrasında dahili branşlar geliyor ve cerrahi branşlar daha düşük alıyor diyebiliriz.

Ama bu farklar Türkiye’deki kadar açık değil. Net olarak söyleyebileceğim aile hekimliğinin baskın olduğu.

Bununla birlikte İsveç hükümeti sosyal dengeyi sağlamak adına vergi dilimleri oluşturmuş. Ne kadar çok kazanıyorsanız o kadar çok vergi veriyorsunuz. Sosyal adalet dedikleri de aslında bu. 

Benim kendimce ülkelerin maaş konusunu değerlendirmede kullandığım bir parametre var. Kazandığım parayla ayda kaç kez iyi bir restoranda yemek yiyebiliyorum?

İsveç’te 4 kişilik bir aile ilk 6 aylık süreçte ayda 1 kez yerken İsveç tanınırlığını aldıktan sonra 2-3 kez rahatça yiyebilir. Yani kendinizi burada doktor olarak saydırdıktan sonra kazancınızda ciddi bir artış oluyor.

Yalnız buraya gelecek arkadaşlara tavsiyem sizi 2-3 ay geçindirecek birikimle gelin. 2-3 ay maaş yatmıyor sonrasında toplu bir şekilde yatıyor.

Maaşlar konusunu biraz açabilir miyiz?

Tahmini bir hesap üzerinden gidelim. 4 kişilik bir ailenin haftalık mutfak masrafı 1500 krondur. Aylık 6000 kron olur. Ev kirası yaklaşık maaşın yarısıdır.

Bu da 7000-12000 kron arası değişir. Isınma, elektrik, su, internet, televizyon da bu masrafa dâhil olabilir, olmazsa bunlar yaklaşık 1500 kron olur.

Sonuçta aylık gider 17000-18000 kron civarı oluyor. Değişebilmekle beraber maaş ilk başta 21000 kron civarı olur diyebiliriz. Tabi bu büyük şehirlerde farklılık gösterebilir, giderler daha fazla olabilir.

Ama oralarda maaş da daha yüksek olacaktır.

Sizce Türkiye’de uzmanlık yapıp oraya uzman doktor olarak gelmek mi yoksa orada uzmanlık yapmak mı daha avantajlı?

Bunun bir kriteri yok. Sizin ne beklediğinizle, hayatınıza biçtiğiniz rolle alakalı bir durum. Türkiye’de alınan uzmanlık eğitiminin daha iyi olduğunu düşünüyorum.

Türkiye’de uzmanlık yaparsanız çok vaka görürsünüz ve bu sayede zor vaka görme şansınız da yüksek olur. Tabi buradaki de kötü değil.

Kendilerine göre bir kılavuz belirlemişler onu takip ediyorlar. Dünya ve Avrupa ile entegre ilerliyorlar. O kılavuza göre uzmanlık almanız için belli sayıda hasta bakmanız ve ameliyata girmeniz gerekiyor.

Özetle daha rahat bir uzmanlık isterseniz İsveç, daha öğretici isterseniz Türkiye diyebiliriz. 

Fika nedir?

Öğleden önce ve öğleden sonraları 15 dakika ile yarım saat arasında kek meyve kahve çay yiyip içtiğiniz bir sosyalleşme zamanı. İsveç insanının sosyallik anlayışı biraz farklı.

Onların çok net sınırları var ve bu sınırlar içerisinde sosyalleşemiyorlar maalesef. İş yerinde hep iş konuşulur.

Fika da bunun için ortaya çıkmış, iş dışında günlük hayattan konuşulan aile, tatil sohbetlerinin yapıldığı bir zaman dilimi. Kek+kahve+meyve+sohbet eşittir fika diyebiliriz.    

İsveç insanları hakkında soğuk ve ciddi deniliyor doğru mu?

Hayır, soğuk değiller. Tam tersine aslında çok samimi insanlar. Ama ciddi oldukları doğru. İş yerinde sadece iş konuşulur. Sohbet için fika saatleri beklenir. Aslında bu çok iyi bir durum çünkü beraberinde iş düzenini ve saygıyı getiriyor. 

Günlük ortalama kaç hasta bakıyorsunuz?

Ben sağlık ocağında çalışıyorum, sağlık ocakları biraz yoğun oluyor. Benim ortalama hasta sayım 8-13 arası. Eğer uzmanlık alanı daha dar ise hasta sayısı daha az olacaktır.

Örneğin damar cerrahisinde 7-8 kadar. Sayının bu kadar az olması bir hastaya ayrılan sürenin uzun olmasından kaynaklanıyor. En az 30 dakika muayene edilmesi gerekiyor.

Hastayla ilgili her ayrıntı soruluyor ve her ayrıntıyı dikte etme zorunluluğu var. Sistem fazla detaycı işleniyor. Jurnal denilen epikrizler ya da hasta muayene bilgileri çok net.

Örneğin ben bulunduğum bölgedeki bir hastanın bu bölgede tüm girdiği ameliyatları, gastroskopileri, muayenelerini, konulan tanıyı, doktor düşüncesini vs. görebiliyorum.

Özel hastane devlet hastanesi ayrımı var mı?

Özel hastane yok. Özel klinikler var, buralarda çalışılabiliyor. Ayrıca kiralık doktor denilen bir durum var o şekilde de çalışabilirsiniz. Ya da direkt devlette çalışma şansınız var.

Hemşirelerin görev tanımlarında Türkiye’ye göre farklılıklar var mı? Doktor hemşire ilişkisi nasıl?

Türkiye’de hemşireler daha pasif konumda, İsveç’te ise hemşirelerin inisiyatifi daha fazla.  İsveç’te hemşireler tanı koyabilir, tedavi yapabilir ve belli ilaçları yazabilir. Hemşire bir hastayı doktora getirdiği zaman belli ki çözemeyeceği bir problem var demektir.

Herhangi bir ırkçılık veya yabancılara karşı önyargı var mı?

İnsanın olduğu her yerde problemler olur. Ama ben bulunduğum bölgede (Kuzey İsveç, kutuba 300km) böyle bir durumla karşılaşmadım. Hasta ile birbirimizi anlamadığımız durumlar oluyor ama bu normal bir durum.

Güney taraflarında üstü kapalı ırkçılıktan bahsediliyor ama holiganların ev yakma durumu gibi durumlar yok. Belki ırkçılıkla pozisyon yükselme sırasında karşılaşabilirsiniz.

Bir Türk ile İsveçli arasında tercih durumunda İsveçli tercih edilir ama bunlara takılmamalıyız. Huzurlu bir hayat yaşamak için geliyoruz buraya.

Ailemizle mutluysak, işimizi yapabiliyorsak, paramızı kazanabiliyorsak ve bir şeyler katabiliyorsak yeterlidir.  

Yan dal nasıl yapılıyor, şartları neler, kolay mı?

Yan dalı ilerleyen dönemlerde planlamak lazım. Şefle konuşup ne yapmak istediğinize göre karar vereceksiniz. Socialstryrelsen’in internet sayfasında her bölümün yan dalları var. Oradan bakabilirsiniz.

İsveç’te doktor sayısı yeterli mi?

Doktor sayısı yeterli değil, bu yüzden İsveç göç kabul ediyor. Bakılan hasta sayısının azlığı doktor sayısı yeterliliğinden değil, İsveçlilerin rahat insanlar olmalarından kaynaklanıyor.

İsveç çok göçmen alan bir ülke olduğundan dolayı ülkenin şu anki ve ilerisi hakkındaki durumunu nasıl değerlendiriyorsunuz?

İsveç’in göç politikasında sıkıntılar olduğu aşikâr. Çok fazla ve gereksiz göç aldığını düşünüyorum fakat İsveçlilere göre mantıklı hareket ediliyor. Doktor alınmasına rağmen doktor açığı hala var.

Bilim sınavları bundan 2 sene önce başladı ve sadece 8-9 kişi geçebildi. İnsanlar buna tepki gösterdi, bu şekil yapılırsa doktor açığı artar dendi. Çünkü İsveçli çocuklar doktor olmak istemiyor, rahat alanlara yöneliyorlar.

Bu sebeple doktor az olduğu için dışarıdan doktor alımına ihtiyaç duyuluyor. Sorun şu ki İsveç’e gelen kişiler kalifiye değil ve İsveç bunun önüne geçemedi. Bu yüzden İsveç kalifiye eleman almak istediği için göç alımına da devam edecektir.


Size verilen sosyal haklar var mı? Bunlar neler?

Giriş yapıldığı andan itibaren temel haklara sahip oluyorsunuz. Ardından oturma izninizle beraber gidip kendinizi göçmenlik bürosuna, vergi dairesine kaydettiriyorsunuz.

Bu aşamadan itibaren bir İsveçli hangi hakka sahipse siz de ona sahipsiniz. Çocuklara çocuk parası, babalık izni, annelik izni, hasta olunca işe gelmiyorum izni, yıllık çalışma izinleri ve düzenlerinin hepsi size açık.

Hastane masrafları, ilaç masraflarının bir kısmı devlet tarafından karşılanması da aynı şekilde. Burada bunlar için vatandaş olmaya gerek yok.

Çalışmak ve yaşamak için hangi şehirleri tavsiye edersiniz?

Ne istediğinize bağlı olarak bu değişir. Daha eğlenceli, aktif bir hayat istiyorsanız Göteborg, Stockholm, Malmö tercih edebilirsiniz. Nargile kafelere, Arap marketlere takılırım derseniz Malmö tarafları olabilir.

Normal şartlarda işinizi yapmak istiyorsanız İsveç’in her yerinde bu işi yapabilirsiniz. Türkiye’den gelirken benim buraya gelme amacım ne diye düşünüyorsunuz ve istekleriniz buna göre şekilleniyor.

Huzurlu, çocuğumu rahat yetiştirebileceğim, paramı iyi kazanabileceğim, insanlarla ilişkilerimin iyi olduğu bir yerde olayım diyorsanız çok büyük yerlere gitme ihtiyacınız olmuyor.

İlk geldiğinizde yer seçme şansınız çok fazla yok. Başvuru yapıldığında onların belirlediği yere gidiyorsunuz. Sonraki süreçte beklentilerinize göre bir yer seçebilirsiniz.

Ne kadar izniniz var?

Normalde Türkiye’de yıl içinde 30 gün izin vardır. Bu 30 güne hafta sonları dahildir. İsveç’te dâhil değil. Böylece hafta sonlarıyla beraber yaklaşık 42-43 günlük izin var. Ekstra tatil yapın diye maaşın %15’i kadar para ödüyorlar. Tatili sadece uzun hak olarak düşünmeyin.

Çocuğunuz hastalandığında bir telefonla evde kalabiliyorsunuz, siz hasta olduğunuzda 5 gün kadar evde kalabiliyorsunuz. Çocuğunuzun yaşı 8’den küçükse ebeveyn izni için verilmiş gün sayısı oluyor, o gün kadar tatil alabiliyorsunuz.

Bu dokunulmaz bir izin, alamazsın denildiğinde dava açabilirsiniz ve dava sizin lehinize sonuçlanır. Ayrıca ekstra kendi tatilleri var. Kısacası tatile doyuyorsunuz.

Çift olarak gidildiğinde aynı şehirde çalışma şansı var mı?

Evet. Aileyi ayırma diye bir şey yok. Atanma zaten yok. İş görüşmesi sırasında eş durumu da dahil her şeyi şefle görüşüyorsunuz.

İsveç covid sürecini nasıl yönetti?

Sürü bağışıklığıyla yönetti. Ülkenin epidemiyoloğunun çok başarılı olduğunu söyleyemem ama şu da bir gerçek ki covidle ilgili hiçbirimiz bir şey bilmiyoruz. Türkiye’deki sistemde her covid olana fazla ilaç veriliyor. Bunun doğruluğu sorgulanmalı çünkü viral direnç gelişebilir. Burada hastaneye yatmanız gerekirse ilaç başlanır onun dışında ayakta atlatan hastalara ilaç tedavisi verilmiyor.

Benim hasta sayımda ciddi düşüş oldu ama enfeksiyon polikliniğine gelen hasta sayısında artış oldu. Her sağlık ocağına enfeksiyon polikliniği kurdular, büyük hastanelerde de çadırlar var insanlar oralara gidebiliyor. Ayrıca İsveç’te kendi kendine test diye bir şey var. Hastaysanız ve 48 saat geçmişse hastanenin ayrı bir girişinden kimlik sistemiyle geçip kendi kendinize test yapabiliyorsunuz. Bu arada bence hiçbir yer başarılı olamadı, covidde dünya sınıfta kaldı.

Amerika’yı neden tercih etmediniz?

Çok araştırdım, USMLE ile hazırlanmaya çalıştım. Fakat Amerika çok göçmen alan bir yer ve yarış çok fazla. Hedefiniz eğer kariyerinizin zirvesine ulaşmaksa bana göre olabilecek en iyi yer Amerika’dır. Fakat çok da iyi kazanamıyorum gibi bir noktaya gelebilirsiniz bunu iyi düşünmek lazım. Yoksa herkes Amerika’ya giderdi. Çok rahat değil Amerika’nın hali. Dışarıdan jelatinle kaplanmış gibi görüyorsunuz ama aslında içerden o pasta kurtlanmış gibi. Bu yüzden Amerika’yı düşünmedim.

Bilim sınavına nasıl çalıştınız?

Ben bilim sınavına girmedim, 2016 öncesinde başvurduğum için muaftım. Bilim sınavına çalışmak için belli kaynaklar var internet üzerinde, bu kaynakları takip etmek gerekiyor. https://www.hypocampus.se/ sitesine üye olarak ilerleyebilirsiniz. Bu site bilim sınavıyla ilgili yardımcı olacaktır. Bana sorarsanız bilim sınavı için özel olarak 3-6 ay çalışmanız gerekiyor.

İsveç’teki sosyal hayat nasıl, ne gibi imkânlar var?

İsveç’teki sosyal hayat Türkiye’deki gibi değil. Alışveriş merkezleri yok çünkü İsveç tüketmeyi sevmeyen bir toplum. En sosyal yer ikinci el mağazaları, ikinci el alışveriş stantları. Ayrıca insanlar birbirleriyle görüşmeye çok hevesli değil.

Sosyal aktivite olarak kuzeyde kayak çok yaygın. Buz hokeyi milli spor sayılabilir, insanlar da maçlara giderek sosyalleşebiliyor. Bol bol Kuzey ışıklarını seyredebiliyoruz fakat bu imkan güneyde yok. İsveç’te orman, doğal ortam çok fazla var. İsveçliler de sağlıklarına çok düşkün oldukları için her gün doğa yürüyüşü yapıyorlar.

Diş hekimleri için uzmanlık süreci nasıl işliyor, bunu nasıl ve nereden öğrenebilirler?

Diş hekimleri halk diş sağlığı merkezlerinde çalışabilirler ya da özel klinik açabilirler. Halk diş sağlığı merkezlerinde akut diş çekimi, dolgu gibi daha acil müdahale gerektiren durumlarla uğraşılıyor. Özel kliniklerde ise daha çok rutin takipler yapılıyor. Uzmanlık yapma şansları da var elbette. Diş hekimleri de aynı sürece dâhil. Socialstryrelsen’in sitesine belge gönderiliyor, dil sınavları veriliyor, yer bulunuyor ve çalışılıyor.

Yorum bırakın